CPI nima?
“ CPI nima? Va u Forex bozoriga qanday ta’sir qiladi? ”
CPI nima? Va u Forex bozoriga qanday ta’sir qiladi?
Treyderlar uchun asosiy inflyatsiya ko‘rsatkichi
Agar siz Forex bozorida savdo qilayotgan bo‘lsangiz, har oyda "CPI" degan atama chiqayotganini albatta ko‘rgansiz. Bu raqamni ko‘rib, bozor ba'zida keskin harakat qiladi. Demak, bu raqam – juda muhim.
Keling, bu nima degani va sizga qanday foydasi borligini sodda qilib tushuntirib o‘tamiz.
📌 CPI nima degani?
CPI (Consumer Price Index) — bu iste’molchilar har oyda xarid qiladigan mahsulot va xizmatlar narxlarining o‘zgarishini o‘lchaydigan ko‘rsatkich.
Ya'ni, oddiy qilib aytganda:👉 "Xalq kundalik hayotda xarid qiladigan mahsulotlar va xizmatlar (non, benzin, uy-joy, kiyim, tibbiy xizmat va h.k.) qanchaga ko‘tarildi yoki arzonlashdi?"
🔍 CPI nima uchun muhim?
CPI — bu inflyatsiyaning asosiy o‘lchovi. Ya’ni, pulning qadri tushyaptimi yoki yo‘qmi, shu ko‘rsatkich orqali aniqlanadi.
Agar CPI yuqori bo‘lsa:
- Narxlar oshyapti → inflyatsiya kuchli
- Markaziy bank (masalan, FED) foiz stavkasini oshirishi mumkin
- USD kuchayishi mumkin
Agar CPI past bo‘lsa:
- Narxlar barqaror yoki pasaymoqda
- Foiz stavkalari past qoladi
- Investorlar riskli aktivlarga sarmoya qiladi
🔁 CPI va Risk-On / Risk-Off munosabati
🟢 Yuqori CPI → Risk-Off bo‘lishi mumkin
- Inflyatsiya nazoratdan chiqyapti → FED foiz stavkasini oshiradi
- Investorlar xavfsiz aktivlarga o‘tadi
- USD, JPY, CHF kuchayadi
- Aksiyalar, kripto, AUD, NZD pasayadi
⚖️ O‘rtacha CPI → Risk-On davom etishi mumkin
- Bozor barqaror deb hisoblaydi
- Investorlar xavfli aktivlarga kiradi
- AUD, NZD, CAD kuchayadi
🔴 Past CPI → Risk-On muhit kuchayadi
- Inflyatsiya past → Foiz stavkalari ko‘tarilmaydi
- Aksiyalar, xom-ashyo valyutalari o‘sadi
- USD zaiflashishi mumkin
💼 TREYDERLAR UCHUN AMALIY MASLAHATLAR:
- CPI e’lon qilinadigan sanalarni biling – AQSh CPI har oyda bir marta e’lon qilinadi.
- Prognoz va natijani solishtiring – Masalan:
- Prognoz: 3.2%
- Haqiqiy: 3.8% → bu kuchli inflyatsiya → USD kuchayadi, risk-off bo‘lishi mumkin.
- CPI ni boshqa yangiliklar bilan bog‘lab o‘qing — Masalan, NFP, FOMC qarori, yoki PPI bilan birga ko‘rib tahlil qiling.
- Bozor reaksiyasini tushuning — Ba’zida yuqori CPI bo‘lsa ham bozor kutgan bo‘lsa, narxlar o‘zgarmaydi.
📈 Misol:
2023-yil mart oyida AQSh CPI kutilganidan yuqori chiqqanida, bozor USD ni kuchli ravishda sotib oldi, aksiyalar pasaydi, va treyderlar USD/JPY, USD/CHF kabi xavfsiz valyuta juftliklariga o‘tib ketdi. Bu klassik risk-off muhit edi.
🔚 Xulosa
CPI — Forex bozoridagi eng muhim inflyatsiya ko‘rsatkichlaridan biri. U pulning qadri o‘zgarishini bildiradi va markaziy banklarning siyosatiga bevosita ta’sir qiladi. Agar siz treyder bo‘lsangiz, CPI natijasini to‘g‘ri tushunish orqali bozor harakatini oldindan sezishingiz va foydali pozitsiyalar ochishingiz mumkin.